رساله دکترا : گسترش نقش آموزشی پرستاران در اختلالات مزمن غیر واگیر : اقدام پژوهی

شماره مدرک : ‭پ ۸۶۶‬
شماره رکورد : ۸۷۳۷۷
شماره راهنما : ۶۲ د
سرشناسه : خراسانی فردوانی، پروانه ، پدید آور
عنوان اصلی : گسترش نقش آموزشی پرستاران در اختلالات مزمن غیر واگیر : اقدام پژوهی
نام نخستین پدیدآور : / پدید آور: پروانه خراسانی فردوانی
استاد راهنما : مریم رسولی
استاد مشاور : استاد مشاور: سرور پرویزی ، منصوره زاغری تفرشی
محل تحصیل : : : دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی : دانشکده پرستاری و مامایی
سال تحصیل : ، ۱۳۹۳
مشخصات ظاهری : ع، ۳۳۷ ص.:
مقطع تحصیلی : دکتری
رشته تحصیلی : پرستاری
یادداشت : عنوان به انگلیسی: Expanding nurses educational role in chronic non – communicable disorders: action research

چکیده

مقدمه و هدف:

علی رغم نیاز روزافزون به آموزش بیمار، پرستاران هنوز در ایفای نقش آموزشی دچار نقصان هستند. گسترش نقش، راهی برای توسعه‌ی سازمان و ظرفیت‌سازی برای پاسخگویی و مسئولیت‌پذیری بیشتر آموزش بیمار است اما اطّلاعات کمی در مورد دانش عملی آن در دسترس است. هدف کاربردی از این مطالعه “کاوش و تقویت فرآیند، ساختار و برایند‌های پروژه‌ی گسترش نقش آموزشی به رهبری پرستاران و تبیین پیامدها و سرمشق‌های عملی آن با توجه ویژه به اختلالات مزمن غیر واگیر” بود.

روش کار:

این مطالعه از طریق اجرای ۳ مرحله‌ی اصلی اقدام‌پژوهی در یک مرکز آموزشی درمانی به همراه زیرنظام‌ها و فرانظام‌های مربوطه از سال ۲۰۱۲ تا ۲۰۱۵ انجام شده است. «فاز اولیه‌ی اکتشافی» بر اساس چارچوب‌های مفهومی رهبری تغییر و فرایند بسیج اقدام برای برنامه‌ریزی و جلب مشارکت‌ها به عنوان یک فرایند برنامه‌ریزی راهبردی است. مشارکت‌کنندگان از هر دو عرصه‌ی بالین و دانشگاه، از طریق نمونه‌گیری هدفمند در سه گروه (تیم حمایت‌گر مرکزی، کمیته‌های راهبردی/فرایندی و گروه‌های بازخوردی)سازماندهی شدند.داده‌های کمی و کیفی برای تضمین جمع آوری داده‌های مبتنی بر شواهد مورد نیاز برا ی تصمیم‌گیری مشارکتی به روش‌های مختلف جمع‌آوری و تحلیل شد. در مرحله دوم، ابتدا ابزارهای معتبر و قابل اعتماد و ۳۰ شاخص عینی برای پایش و حسابرسی پیشرفت پروژه در ابعاد ساختار ، فرایند و برایند تدوین شد. سپس ملاحظات اداری برای نهادینه شدن برنامه از طریق طرح‌های لانه‌گزیده‌ی نظارت و حسابرسی اجرا شد. همچنین ارزشیابی کیفی در چرخه بهبود کیفیت “طراحی و ارزشیابی فرم ثبت آموزش بیمار” ادغام شد. در فاز سوم برای کاوش دانش عملیِ مرتبط با فرایند و ساختار گسترش نقش برای ارائه خدمات آموزش بیمار، از تحلیل محتوای هدایت شده و تجمعی استفاده شد. ملاحظات مربوط به استحکام داده‌ها در اقدام‌پژوهی و طرح‌های ترکیبی از طریق روش‌های مختلف تلفیق و زاویه‌بندی برای داده‌ها، منابع و روش‌ها، مشارکت طولانی مدت پژوهشگر در عرصه، انتشار عمومی نتایج وکسب بازخوردها/ نظرات و … تأمین شد.

یافته‌ها:

مهم‌ترین نتایج به دست آمده در فاز اول شامل شناسایی نقاط قوت و ضعف قابل بهبود و نیروهای تغییر و مسائل استراتژیک در خدمات آموزش بیمار ، تدوین ۴۳ برنامه‌ی عملیاتی و ۷ خط‌مشی سازمانی برای مدیریت اجرایی شدن فرایند آموزش بیمار، به‌همراه معرفی ابزارهای ارزیابی و طرح‌های پیشنهادی در عرصه بالین بود که به تدریج در طول ۳ سال در عمل محقّق شدند. در مرحله دوم، با وجود مقاومت طبیعی به تغییر، نقش آموزشی پرستار از نظر کمّی به نسبت‌های مختلف (بسته به عوامل و انگیزه‌های داخلی و خارجی) در همه‌ی بخش‌ها گسترش یافت. تقویت ساختار آموزش بیمار و بهبود فرایندهای مربوطه حداقل در ۱۸ بخش از ۴۰ بخش بیمارستان،عمدتاً بخش‌های داخلی و جراحی، مشهود بود. همچنین شرکت‌کنندگان معتقد بودندکه با توجه به محدودیت‌های موجود، با وجود مزایای حرفه‌ای و سازمانی حاصل از گسترش نقش پرستاران در آموزش بیمار، ایفای نقش آموزشی بویژه دراختلالات مزمن غیرواگیر برای تمام پرستاران، به عنوان یک فعالیت حرفه‌ای مبتنی بر جامعه در بیمارستان‌ها دشوار است، اما برخی از پرستاران متخصص می توانند این کار را بهتر از دیگران انجام دهند. داده‌های کیفی چرخه بهبود کیفیت، موانع و تسهیل‌کننده‌های اجرایی فرایند آموزش بیمار را بیشتر آشکار نمود و منجر به شکل تجدید نظر شده‌ی فرم مستند سازی فرآیند آموزش بیمار شد که ترویج کننده‌ی اصول و مراحل فعالیت آموزش بیمار و تسهیل‌کننده‌ی همکاری چند حرفه‌ای در قالب دستورالعمل آموزش بیمار بود. در مرحله بازتاب، سرمشق‌ عملی اقدام‌پژوهی شامل مدلی از برنامه‌ریزی استراتژیک اقدام محور به نام فرایند NEAREAR، همراه با ساختار سازمانی تک کاره و موقتی تخصصی(ادهوکراتیک) به نام مدل سازمانی نزدیک‌تر کننده (Neare) برای انتقال‌پذیری گسترش نقش به دیگر عرصه‌های مشابه معرفی شده است.

نتیجه گیری:

از این پس برای تداوم برنامه و بهبود کیفیت خدمات آموزش بیمار، استفاده‌ی بیشتر از برنامه‌های آموزشی، انگیزشی و نظارتی و همچنین تقویت زیرساخت‌های لازم توصیه می‌شود. اگر چه آموزش بیمار در اختلالات مزمن غیرواگیر، اولویت آموزشیِ بیماران بستری نبود، ظرفیت‌هایی برای برخی پیشرفت‌ها توسط دیگر پروژه‌های مشارکتی به رهبری پرستار بین کارشناسان آموزش‌دهنده با تجربه و معاونت‌های بهداشت و درمان کشور ما وجود دارد. همچنین برای تعمیم نسبی یافته‌های گسترش نقش آموزشی پرستاران، استفاده از اصول MAPP و مهارت‌های رهبری تغییر پیشنهاد می‌شود که برای این منظور برنامه‌ها و مدل‌های معرفی شده برای گسترش نقش آموزشی پرستاران در این مطالعه مفید خواهد بود.

کلمات کلیدی:

ظرفیت‌سازی، اختلالات مزمن غیر واگیر (CNCDs)، ایران، پرستاران، نوآوری سازمانی، آموزش بیمار، نقش حرفه‌ای، اقدام‌پژوهی.

 

موضوع : بیماران — آموزش
موضوع : تحقیق عملی
موضوع : Action research
موضوع : Patient education
شناسه افزوده : رسولی، مریم استاد راهنما
: پ‍روی‍زی‌، س‍رور، ‏‫۱۳۴۶ -‏ استاد مشاور
: زاغ‍ری‌ ت‍ف‍رش‍ی‌، م‍ن‍ص‍وره‌، ‏‫۱۳۴۹ – ‏ استاد مشاور

 

Copy (3) of Download-Buttons-PSD-Pack

 

 

شیوه ی ارجاع به مقالات ایندکس  شده از رساله ی فوق:

۱٫Khorasani P, Rassouli M, Parvizy S, Zagheri-Tafreshi M, Nasr-Esfahani M, “Nurse-led action research project for expanding nurses’ role in patient education in Iran: Process, structure, and outcomes” . Iran J Nurs Midwifery Res. 2015 May-Jun;20(3):387-97.
Key words: Capacity building; Iran; nurses; patient education; professional role
PMID: 26120341 PMCID: PMC4462066
[PubMed] Free PMC Article
۲٫Khorasani P, Rassouli M, Parvizy S, Zagheri-Tafreshi M, Nasr-Esfahani M, “Introducing a semi-centralized organizational model for organizing and developing patient education services: the pivotal role of nurses” . Quarterly Journal of Nursing Management 3 (3), 8-25, 2014. 2014

 

پرستار آموزش دهنده

-

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *